حسين قرچانلو
435
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
( رجار ) قصد قصريانه كرد . حاكم آن ابن الحواص كارى از پيش نبرد و روژه او را در قصريانه محاصره كرد . او بناچار صلح كرد و صقلّيّه را با خانوادهاش ترك گفت و قصريانه به تصرف نورمانها درآمد . « 1 » ادريسى در قرن ششم هجرى به هنگام فرمانروايى نورمانها در وصف قصريانه مىنويسد : شهرى است در بالاى كوه . داراى قلعه و پناهگاهى استوار است كه ديوارهاى ضخيم و بنايى استوار دارد . در شهر بازارهاى زيبا و منظم و خانههايى با تركيب و ساخت محكم وجود دارد . صنايع و كالاها و اجناس فراوان دارد . ناحيهاى وسيع در اطراف آن ( شهر ) است و كشتزارهاى پاكيزه و محصولات كشاورزى خوب و هواى سرد دارد و بندرگاه آن محل صادرات و واردات كالاهاست . اين شهر از بلندترين شهرهاى خداست و با وجود بلندى كوههاى آن ، كشتزارهايى در لابلاى كوههاست كه آبهاى جارى دارد . « 2 » ياقوت در نيمهء اول قرن هفتم هجرى مىنويسد : قصريانه شهرى رومى و بزرگ است كه بر نوك ( قلهء ) كوه واقع شده و در درون محوطهء ديوار اطراف شهر ، مزارع و باغها و چشمهها و چاهها وجود دارد . « 3 » سيراكوز « 4 » ، شهر و بندرى باستانى و كرسى ايالت سيراكوز ، در جنوب شرقى جزيرهء سيسيل واقع در ايتالياست . در دورهء اسلامى نام آن سرقوسه بوده است . شهر در كنار دريايى يونيائى واقع و داراى صنايع غذايى است . در حدود 734 ق . م به وسيلهء مهاجران كورنتى تأسيس شد و بسرعت توسعه يافت . در 485 ق . م به تصرف گلون ، جبار معروف « جلا » درآمد . او در 480 ق . م كارتاژيها را مغلوب كرد . تحت حكومت گلون سيراكوز معتبرترين شهرهاى يونانى سيسيل گرديد ( همچنانكه در دست دولتهاى يونانى بود ) تا اينكه در محاصرهاى طولانى در 212 ق . م به دست روميان افتاد و تاراج شد و از آن به بعد جزء ايالات رومى درآمد . . . ارشميدس دانشمند يونانى در تاراج سيراكوز به دست روميان كشته شد . آثار متعدد موجود در سيراكوز حاكى از عظمت گذشتهء آن است ؛ مانند كليساى جامعى كه بر بقاياى يك معبد يونانى با دوازده ستون به سبك دوريك بنا شده
--> ( 1 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 298 - 299 . ( 2 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 611 . ( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 365 و تقويم البلدان ؛ ص 231 . ( 4 ) . Sirakuz ( syracuse )